Emoties bij dieren

HondenKennisCentrum.nl


De informatieve website over honden

Gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten, waar het dierenwelzijn op de eerste plaats staat.


© Copyright HondenKennisCentrum.nl.

Overname van teksten en afbeeldingen is niet toegestaan!

Het delen van links op sociale media of websites wordt erg op prijs gesteld.

DEEL DIT ARTIKEL OP:

Emoties bij dieren

Volg Honden Kennis Centrum

Wanneer men huisdierenbezitters de vraag stelt of dieren emoties hebben, dan zullen de meeste mensen deze vraag bevestigend beantwoorden. Maar tot nog niet zo heel lang geleden ontkenden wetenschappers het bezit van emoties bij dieren. En zelfs nu nog wordt het door verschillende wetenschappers ontkent.


Lange tijd werden emoties beschouwd als het voorrecht van de mens. Dieren, zo werd gezegd, hebben reflexen, geen gevoelens. Lang geleden dacht men zelfs dat dieren geen gevoel bij pijn kregen. Mensen zagen dieren als een voorwerp, men dacht dat dieren als machines functioneerden.


Emoties kunnen ons blij maken, maar ook verdrietig, we kunnen boos op iemand zijn, maar ook van iemand houden. We kunnen ergens enthousiast over zijn of ergens bang voor zijn. Dit zijn enkele voorbeelden van emoties.


Wanneer een ander gevoelens toont, kunnen we ons heel goed voorstellen hoe het eruit ziet: we zijn empathisch. Met behulp van emoties evalueren we situaties of dingen op basis van; of ze ons kunnen schaden, of we ze kennen of niet, of ze ons ten goede komen of niet. Mensen zonder emoties, de kille mensen, zijn ondraaglijk voor hun medemensen en kunnen ook een gevaar voor anderen zijn.


Er zijn ook gevoelens die ons het leven moeilijk maken. Niemand houdt van rouwen, van doodsbang zijn en weinigen waarderen pijn. Dit zijn emoties die wij liever niet willen hebben, maar deze zijn wel nuttig.


Emoties zijn waarschijnlijk al heel vroeg in de evolutie bij levende wezens ontstaan. Zij beslissen over hoe situaties moeten worden beoordeeld. Angst zorgt bijvoorbeeld voor vermijdingsgedrag en beschermt dieren daardoor tegen schade. Compassie is een ondersteuning voor sociale relaties, die er voor zorgen dat sociale banden met soortgenoten sterker worden. Samen met soortgenoten is de overlevingskans groter.


Charles Darwin (1809-1882), aan wie we de evolutietheorie te danken hebben, vermoedde al dat emoties onderworpen zijn aan evolutionaire principes: het ontstaat en blijft als het zinvol is of op zijn minst onschadelijk zijn, het verdwijnt als het nutteloos en schadelijk is. Het maakt hierbij niet uit of om mensen of dieren gaat.


Al heel vroeg in de evolutie zijn hersengebieden voor emoties en geheugen ontstaan, zoals het limbisch systeem met amygdala en hippocampus. Zo vroeg zelfs dat de eenvoudige hersenen, zoals die van vissen, al overeenkomstige structuren hebben. Het is dus erg waarschijnlijk, dat alle dieren die vergelijkbare hersenstructuren hebben zoals de mens, niet alleen instinctief handelen (zoals men vroeger dag), maar ook door emoties gestuurd worden.


In de jaren ’60 van de vorige eeuw moest ethologe Jane Goodall zich verantwoorden dat zij chimpansees namen gaf in plaats van nummers. Bij onderzoeken namen aan dieren geven vond men onwetenschappelijk.
Nog steeds is in de wetenschap elke vorm van antropomorfisme een zonde, dat zou het verkrijgen van de juiste onderzoeksresultaten kwetsbaar maken.


Onderzoekers zoeken naar bewijs, wanneer onderzoekers geloofwaardig willen zijn, dan moeten zij het kunnen beargumenteren, zij kunnen niet vertrouwen op insinuaties. Het is moeilijk om emoties te bewijzen als het onderwerp onze taal niet spreekt. Dus een aap is niet verdrietig, maar zijn gedrag lijkt op dat van een verdrietig persoon. Het gedrag zegt niets over zijn werkelijke emoties, zelfs ook niet al zouden die er wel zouden zijn.


Emotionele motieven werden door gedragsonderzoekers zoals Konrad Lorenz beschouwd als niet detecteerbaar, vandaag de dag vinden veel gedragsonderzoekers dat nog steeds, gedrag werd lang teruggebracht tot waarneembare feiten. Dat heeft steeds belangrijkere wetenschappelijke erkenning gebracht voor de resultaten van ethologie.

Vroeger kon men alleen het gedrag van dieren waarnemen en daaruit moest men conclusies trekken. Gedrag kon verkeerd geïnterpreteerd worden.
Tegenwoordig kan men met scans bekijken welke hersengebieden van mensen en dieren actief zijn. Van de meeste hersengebieden weet men welke functies zij hebben, zo weet men ook welke delen van de hersenen actief zijn bij verschillende soorten emoties.
Men heeft honden zo getraind om in de MRI-scanners plaats te nemen, zodat wetenschappers hun hersenactiviteiten kunnen onderzoeken.
Verschillende onderzoeken met scans hebben aangetoond dat de activiteiten van hondenhersenen vergelijkbaar zijn met die van mensen. Zo lieten onderzoeken bijvoorbeeld zien dat activiteiten in de kern Caudatus, een deel van de hersenen tussen de hersenstam en de hersenschors, even zoveel positieve emoties bij mensen als bij honden vertoonden. Bij prikkels die bepaalde emoties op konden roepen reageerden dezelfde hersengebieden bij honden als bij mensen.


We zullen er waarschijnlijk nooit achter komen wat dieren precies denken, zij kunnen het ons ook niet vertellen. Maar uit onderzoeken met hersenscans is wel bewezen dat dieren net als mensen emoties en gevoelens kennen. Wij horen dieren dan ook te behandelen als wezens met emoties en gevoelens zoals mensen.


Tekst: Martin Reuvekamp

Beheerder: Honden Kennis Centrum


Dit vindt u waarschijnlijk ook interessant:


Deze onafhankelijke website kan niet bestaan zonder financiële steun van bezoekers!

Als je hondenartikelen op deze website waardeert en je kunt een bedrag missen, dan wordt een financiële bijdrage erg op prijs gesteld.
Klink op één van de onderstaande banners om een gift te doen via iDEAL/TIKKI€

Of

  OVERSCHRIJVING: 

Kun je niet doneren via iDEAL, bijvoorbeeld omdat je niet in Nederland woont,

dan kun je een bedrag overmaken via het volgende bankrekeningnummer:


NL20SNSB0933278411

(BIC: SNSB NL 2A)

ten name van M Reuvekamp. Bij voorbaat dank.

Deze website is volledig afhankelijk van donaties en giften! Een website maken en beheren kost veel tijd en geld. Het Honden Kennis Centrum is volledig afhankelijk van giften van websitebezoekers. Waardeer je de artikelen in deze site, laat je waardering blijken d.m.v. een financiële bijdrag.

IK DOE EEN GIFT
Ik geef later >