hoog_risico_honden

HondenKennisCentrum.nl

De informatieve website over honden

Gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten

© Copyright HondenKennisCentrum.nl.

Overname van teksten en afbeeldingen is niet toegestaan!

Het delen van links op sociale media of websites wordt erg op prijs gesteld.

Hoog Risico Honden; over discutabele maatregelen die de overheid wil nemen om bijtincidenten te voorkomen

Voordat ik dit verhaal begin wil ik er uitdrukkelijk op wijzen dat ik er persoonlijk geen enkel belang bij heb om de zogenaamde Hoog Risico honden te verdedigen, maar dat ik dit artikel schrijf als hondengedragsdeskundige en vooral als hondenliefhebber. Voor mij is elke hond gelijk, ongeacht welk ras het is. Een hond is een levend wezen met emoties en bewustzijn. Elke hond is een individu, je kunt niet zeggen dat elke hond van een bepaald ras hetzelfde is, net zoals broers of zussen binnen een gezin totaal verschillend van karakter kunnen zijn.

 

Met regelmaat verschijnen er in de media berichten over ernstige bijtincidenten, dit is de reden dat de overheid maatregelen wil gaan nemen om het aantal ernstige bijtincidenten te voorkomen/verminderen.

 

Op advies van de Raad van Dierenaangelegenheden (RDA) heeft staatssecretaris Van Dam op 17 mei 2017 een lijst gepubliceerd van honden waarvan men beweert dat deze een hoog risico vormen, de zogenaamde hoog risico honden (verder in dit artikel aangeduid als HR honden). In deze lijst staan een aantal definities van HR honden. Dit is een voorlopige lijst, het kan zomaar zijn dat terwijl u dit artikel leest er honden aan deze lijst zijn toegevoegd of verwijderd.

 

Bedenk dat er in Nederland nog nooit nauwkeurige cijfers over (ernstige) bijtincidenten zijn bijgehouden, en dat er al helemaal geen lijst is van welke honden er betrokken zijn bij ernstige bijtincidenten! Deze lijst is dus niet samengesteld n.a.v. harde cijfers, maar meer gebaseerd op emoties als gevolg van stemmingmakerij (waar helaas ook mensen aan meewerken die een hoog aanzien hebben in de hondenwereld). Ik wil niet zeggen dat er geen ernstige bijtincidenten plaatsvinden, en dat er niets gedaan moet worden om het aantal bijtincidenten te verminderen. Maar een lijst van HR honden samenstellen op basis van emoties en niet op basis van cijfers waarin het aandeel van deze honden bij ernstige bijtincidenten aangetoond is, is nogal discutabel.

 

Wat ook erg vreemd is aan deze lijst van HR honden is dat bepaalde hondenrassen met stamboom niet tot HR Honden gerekend worden. Bedenk dat het aantal honden met stamboom vele malen lager is dan het aantal honden zonder stamboom, statistisch gezien zal daarom de kans groter zijn gebeten te worden door een hond zonder stamboom dan met een stamboom. Maar zoals gezegd, er zijn nooit gegevens bijgehouden welke soorten honden betrokken zijn bij bijtincidenten, dus dat maakt deze uitzondering nog discutabeler.

 

Wat de ‘deskundigen’ van de Raad van Dierenaangelegenheden onder HR honden verstaan. Ik citeer:

 

-Een hoog-risico hond is een hond die bij bijten in staat is tot het toebrengen van bovenmatig ernstige bijtschade (dood tot gevolg, het verlies van spier en/of orgaanweefsel):

 

- Fysieke verschijning:

De combinatie van gewicht, bouw (kaakgrootte, spierkracht, mogelijkheid tot gelijktijdig vastgebeten zijn en blijven ademen, weinig gripmogelijkheid op de hond door gebetene/omstanders) zodanig dat krachtig bijten alsmede vasthouden mogelijk is van relatief groot oppervlak bij gebetene.’

 

Op zich is er niets mis met deze definitie. Grote, sterke honden brengen nu eenmaal meer schade toe dan kleine honden. Het is dan ook niet terecht dat bezitters van HR honden wijzen naar kleine, agressieve honden. Uiteraard is het niet goed te praten dat kleine honden (of welke hond dan ook) zich agressief gedraagt, maar de schade van kleine honden is meestal beperkt. Het gaat hier over ERNSTIGE bijtincidenten, met bovenmatig ernstige bijtschade.

 

Maar van al deze zogenaamde HR honden is er maar een minimum aantal dat ook werkelijk ernstige bijtschade toebrengt, het overgrote deel van deze honden geeft geen problemen, en toont zelfs geen of nauwelijks agressie. Het is dan ook onterecht dat al deze onschuldige honden (en eigenaren) de dupe worden van een klein aantal onverantwoordelijke hondeneigenaren.

 

Bijtstijl

Bij de meeste honden uit zich agressie door snel toe te happen en zich dan terug te trekken. Agressie is vrijwel altijd het gevolg van angst en stress. Agressie is dan ook niet bedoeld om de ander te verwonden of te doden, maar bedoelt om de prikkel die angst en stress veroorzaken te verjagen. Vandaar dat honden meestal snel toehappen en terugtrekken.

 

Maar er is ook nog een andere vorm van agressie, met een andere bijtstijl, die er (in het verleden) bij bepaalde rassen bewust ingefokt zijn, deze vorm van agressie zit dus in de genen, ze worden erfelijk overgedragen.

 

Een aantal honden, dat onder de HR honden vallen hebben een bijtstijl die te vergelijken is met prooiagressie. Bij prooiagressie is het de bedoeling om het slachtoffer te doden. Deze prooiagressie bestaat uit vast blijven houden, het (dood)schudden en scheuren. Begrijpelijkerwijs zorgt deze vorm van agressie voor extreem veel schade en in sommige gevallen kunnen er zelfs dodelijke slachtoffers vallen.

 

Niet alle HR honden tonen deze vorm van agressie, maar HR hondenbezitters moeten er wel degelijk rekening mee houden dat hun hond deze vorm van agressie kan gaan vertonen. Deze vorm van agressie heb ik trouwens zelf ook wel eens waargenomen bij (kleinere) honden die niet onder HR honden vallen.

 

Omdat honden deze vorm van agressie erfelijk is, zou elke hond waarmee men wil gaan fokken een gedragstest moeten ondergaan, waarbij aangetoond wordt dat de hond deze vorm van prooiagressie niet vertoont. Er zou absoluut nooit gefokt mogen worden met honden die deze vorm van agressie tonen. Dit is één van de maatregelen die het aantal zeer ernstige bijtincidenten aanzienlijk kunnen verminderen.

 

Wanneer iemand een hond heeft die dit soort prooiagressie kan tonen (vast blijven houden, schudden en scheuren), mag die eigenaar dit uiteraard nooit stimuleren door middel van sport en spel. De manier waarop eigenaren in een reportage van KRO Brandpunt met hun honden ‘sporten’ is dan ook onverantwoord te noemen (vanaf ongeveer 2 minuten). Ook al heeft de hond nog nooit agressief gedrag getoond, dan nog is het onverantwoord dit gedrag te stimuleren. In deze reportage zijn ook de gevolgen van bijtincidenten te zien die deze honden kunnen aanrichten.

 

Maatregelen om het aantal (ernstige) bijtincidenten te verminderen

Wanneer ik naar de lijst kijk van rassen die als HR hond beschouwd worden, dan zie ik daar rassen tussen staan waarvan ik vele honden meegemaakt heb die zich voorbeeldig gedragen (en ik heb in mijn leven heel veel honden gezien) en zich waarschijnlijk ook nooit agressief zullen gaan gedragen. Men voorkomt geen bijtincidenten door een lijst samen te stellen van hondenrassen waarvan statistisch nog nooit aangetoond is dat deze vaker betrokken zijn bij ernstige bijtincidenten. Vrijwel de meeste honden in deze lijst gedragen zich voorbeeldig, het is maar een hele kleine groep uit deze lijst die voor problemen zorgt.

 

Welke maatregelen kan men (naar mijn inziens) wel nemen om het aantal ernstige bijtincidenten te verminderen:

 

Te beginnen bij de fok:

Elke hond die fysiek in staat is om ernstige bijtincidenten te veroorzaken, zou een gedragstest moeten ondergaan, voordat er mee gefokt mag worden.

 

In deze gedragstest moet vooral gekeken worden naar de bijtstijl. Elke hond die bijt en vasthoudt, schudt en scheurt, zal uitgesloten moeten worden voor de fok. Dit is omdat dit gedrag erfelijk is en overgedragen kan worden aan de nakomelingen. Er zou pas met een hond gefokt mogen worden wanneer de fokker voor beide ouderdieren een certificaat heeft waarin staat dat de honden de gedragstesten goed hebben afgerond.

Er zal gecontroleerd moeten worden dat hondenfokkers al voor een goede socialisatie zorgen, dit kan voor een groot deel al voorkomen dat honden op latere leeftijd agressie gaan tonen.

 

Al deze maatregelen zouden moeten gaan gelden voor zowel rashonden, kruisingen en look-a-likes.

 

Er zou ook veel harder opgetreden moeten worden tegen broodfokkers en malafide hondenhandelaren. In deze illegale branche is geen controle mogelijk op de vorige punten, bovendien is het niet aannemelijk dat bij deze illegale praktijken verantwoordelijkheid wordt genomen, het draait in deze branche namelijk alleen maar om het snel verdienen van veel geld.

 

De eigenaren:

De eigenaren zijn verantwoordelijk waar zij hun honden aanschaffen, maar belangrijker nog, zij voeden de dieren op en zijn daardoor voor het grootste deel verantwoordelijk voor het gedrag van hun honden.

 

Voordat de eigenaren hun honden aanschaffen zouden zij een certificaat van bekwaamheid moeten halen. Net zoals autobestuurders een rijbewijs moeten hebben. Eigenlijk zouden alle hondeneigenaren dit moeten hebben, ongeacht welk soort hond ze hebben.

 

Aspirant eigenaren zouden een theoretische cursus moeten volgen waarin vooral aandacht besteed wordt aan het gedrag van honden, opvoeding en verzorging en waarin gewezen wordt op de verantwoordelijkheid van hondenbezitters. Het certificaat van bekwaamheid zou verkregen kunnen worden na het behalen van een staatsexamen (niet door een examen dat gemaakt is en afgelegd is door een willekeurige hondenschool).

 

Er zit een kanttekening aan deze verplichte cursussen. Want op het moment kan iedereen zich hondengedragsexpert o.i.d. noemen, zonder werkelijk kennis te hebben van hondengedrag en leerprincipes. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken achterhaalde trainingstechnieken juist agressie uitlokken . Dit betekent dat cursussen die gegeven worden door onopgeleide hondentrainers juist kunnen zorgen voor een toename van het aantal bijtincidenten, want vaak gebruiken ongeschoolde hondentrainers nog achterhaalde trainingstechnieken.

Een verplichte cursus heeft dus alleen maar nut wanneer deze gegeven worden door goedopgeleide en gediplomeerde instructeurs.

 

Uiteraard geven goede cursussen nog niet de garantie dat de eigenaren het geleerde ook in praktijk brengen. Vergelijk het met autobestuurders die vanzelfsprekend hun rijbewijs hebben, zij houden zich ook niet altijd aan de verkeersregels. Zo kunnen hondeneigenaren het geleerde aan de laars lappen.

 

De verantwoordelijkheid van het gedrag van de honden ligt bij de eigenaren, niet bij de hond. Honden hebben zichzelf niet gefokt en zichzelf niet opgevoed. Honden mogen daarom ook geen slachtoffer worden wanneer zij de fout in zijn gegaan!

 

In praktijk is gebleken dat meeste honden die eens ernstig de fout in zijn gegaan, door goede trainingen weer veilig in de maatschappij kunnen functioneren. Meestal weer bij de oorspronkelijke eigenaren, en anders eventueel bij nieuwe eigenaren die wel op een verantwoorde manier met honden weten om te gaan. Eventueel met extra maatregelen zoals aanlijngebod en/of muilkorfgebod. In het Zwartboek in beslaggenomen honden staat het bewijs dat het kan.

 

Het is een illusie dat er maatregelen genomen kunnen worden die voor de 100% ernstige bijtincidenten voorkomen. Maar we kunnen er wel naar streven om het aantal (ernstige) bijtincidenten te verminderen. Daarvoor dient elke hondenbezitter zijn verantwoordelijkheid te nemen.

 

Tekst: Martin Reuvekamp

Beheerder: Honden Kennis Centrum

Volg honden kennis centrum op Twitter
Hondenboeken aanbevolen door het Honden Kennis Centrum