Preventie_bijtincidenten
Homepage
Honden kennis centrum de informatieve website over honden gebaseerd op nieuwe wetenschappelijke inzichten

Rondetafelgesprek op het ministerie over de aanpak en reductie van bijtincidenten

Donderdag 24 mei is er op het ministerie een rondetafelgesprek over de aanpak en reductie van bijtincidenten door honden.

Eén van de 9 sprekers is Sacha Gaus van de Martin Gaus academie en hondenscholen, gediplomeerd Kynologisch Gedragstherapeut (lid NVGH) en oprichter/bestuurder SPPD.

Bij dit gesprek brengt zij het volgende op tafel:

 

Of een hond goed en veilig kan functioneren in onze maatschappij, valt en staat met een aantal factoren:

1)Genetische aanleg

2)Socialisatie (wennen aan het ‘normale’ leven én voorkomen van trauma’s –die later tot angstagressie zouden kunnen leiden)

3)Training (oefeningen die helpen bij controle over de hond, oefeningen die helpen bij zelfbeheersing van de hond)

4)Opvoeding (de hond leren binnen welke kaders hij geacht wordt zich te gedragen)

5)Management door de eigenaar (voldoende kennis van hondengedrag is daarbij essentieel)

 

Een belangrijke rol hierin spelen dus:

1)Fokker

Een verplichte basiscursus ‘fokken’ voor iedereen die meer dan één nestje fokt

2)Eigenaar/gezin

Voorlichting/mogelijk ‘houderschapsdiploma’ voor eigenaren van honden groter dan x

3)Hondenscholen/instructeurs/gedragsdeskundigen

Certificering van instructeurs/gedragsdeskundigen!

4)Herplaatsingsinstanties (asielen/asielmedewerkers)

Certificering van herplaatsende medewerkers

 

80% van de bijtincidenten vindt plaats in huiselijke kring, 20% buitenshuis. Preventie zou dan ook over veel meer moeten gaan dan ‘het gevoel van de burger op straat’.

 

Preventieve maatregelen

Ik verwijs in dit kader graag naar het onderzoeksrapport (Minder hondenbeten) dat de Wageningen Universiteit schreef in opdracht van de gemeente Amsterdam. Kort samengevat: het aantal bijtincidenten kan drastisch worden verminderd door het bij de eigenaar ondersteunen van verantwoordelijk gedrag, waaronder goede voeding, adequate diergeneeskundige zorg, socialisatie en training, registratie van de honden en aanlijngeboden.

In dit rapport word aangegeven welke maatregelen de gemeente nog zou moeten nemen, maar er wordt ook dringend aan de overheid geadviseerd maatregelen te nemen:

 

1)Landelijke registratie (verplichte I&R voor álle honden, ook voor honden van voor 2013)

Behalve een chip, zou registratie van het DNA-profiel zeer wenselijk zijn (ter voorkoming van het wegsnijden ervan om strafvervolging te voorkomen)

2)Landelijke registratie van bijtincidenten en opgelegde maatregelen.

Dringend advies: registreer ook de context waarin het incident plaatsvond en de hevigheid van het incident. Deze zijn bepalend voor de aard van de te nemen maatregelen.

 

In dit rapport wordt ook gesproken over een verplichte cursus ‘sociale hond’ voor eigenaren van een bepaald type hond of voor honden met een volwassen gewicht van >20 kilo. Daar valt veel voor te zeggen, maar hondeninstructeur is geen beschermd beroep waardoor er (helaas) veel kaf onder het koren zit..

Ik pleit er daarom voor om een dergelijk certificaat alleen te laten afgeven door instructeurs die door de SPPD (of een vergelijkbare instantie) zijn geaccrediteerd, zodat duidelijk is dat zij gediplomeerd en jaarlijks bijgeschoold zijn door geaccrediteerde opleidingsinstanties..

 

In beslagname

In beslagname van honden die gebeten hebben, moet en kan voorkomen worden. Het moet: In de opslag draaien veel honden door, vooral terriërs, herders en Rottweilers blijken slecht tegen de opslagsituatie te kunnen. In die context een gedragstest laten afnemen, is niet eerlijk en geeft geen reëel beeld. Het kan: omdat een andere manier van aanpak veiligheid blijkt te bieden aan de maatschappij/omgeving, meer begrip en daardoor minder boosheid en verdriet bij alle betrokken partijen biedt en ook nog eens nieuwe incidenten effectief blijkt te voorkomen. De gemeente Apeldoorn is een lichtend voorbeeld met een diervriendelijke en effectieve aanpak.

 

Controle, handhaving, beleid (gemeente Apeldoorn)

Apeldoorn heeft gedurende de afgelopen negen jaar ruime ervaring met de resultaten van hun totaal andere aanpak. Hun aanpak is diervriendelijk en succesvol. Vorig jaar zijn er 57 meldingen behandeld, waarvan negen meldingen op voorhand (buurt maakt zich ongerust door komst van ‘’hoog-risico’’ honden). De politie neemt de meldingen altijd aan en speelt deze door naar de Teammanager Toezicht en Handhaving openbare ruimtes. De heer R. Mulder heeft BOA’s onder zich die werkelijk verstand hebben van hondengedrag. Ook als er niet gebeten is, gaan deze op bezoek en gaan zij het gesprek aan met alle partijen zoals ook met de verzekering.

In de afgelopen negen jaar waarin de gemeente Apeldoorn 450 bijtincidenten had, is geen hond in beslaggenomen. Er is bestuursrecht toegepast. Er zijn geen recidieven, geen hond heeft een 2e keer gebeten. In vier van de 57 gevallen in 2017 werd een aanlijn- en muilkorfgebod opgelegd. Daarnaast volgt een last onder dwangsom en wordt door BOA’s actief gecontroleerd op naleving. Vanuit de dwangsompositie is niet meteen een heterdaad meer nodig, enkele getuigenverklaringen volstaan. Natuurlijk zit daar een bezwaar en een beroepsprocedure aan.

Slechts één keer in die negen jaar hield een eigenaar zich niet aan het opgelegde gebod en kreeg een boete van 1000 euro, wat zeer effectief bleek.

Van muilkorf- en aanlijngebod kan men weer afkomen als men helder kan aantonen dat training en andere omgang (minder verveling van de hond, meer binding met eigenaar, andere huisvesting e.d.) het gedragsprobleem effectief zal voorkomen.

Deze (preventieve) aanpak voorkomt ook het vaak dwingend gegeven advies aan eigenaars om afstand te doen van hun hond. Vaak doet men dat in verwarring en heeft men achteraf spijt, maar dan is de afstandsverklaring niet meer in te trekken. Afstandsverklaring blijkt in de praktijk vaak tot euthanasie te leiden vanuit financieel oogpunt en/of slechte herplaatsingskansen.

 

Zwaarte van bijtincident typeren

Onderstaande indeling is ontwikkeld door de wetenschapper O’Heare en wordt in Engeland gebruikt door o.a. de wetenschapper Peter Neville (hoogleraar diergedrag) en Robert Falconer-Taylor (dierenarts en directeur en hoofd opleidingen van COAPE (organisatie van gecertificeerde opleidingen voor diergedrag en- trainers). Die indeling is helder, genuanceerd en zeer bruikbaar.

 

Niveau 1: grommen, tanden laten zien, blaffen, fixeren, happen, geen aanraking

Niveau 2: enkele beet, speeksel, geen gaatje

Niveau 3:enkele beet, 1 tot 4 gaatjes, half zo diep of minder dan de snijtanden van de hond

Niveau 4: enkele beet, 1 tot 4 gaatjes, dieper dan de helft van de snijtanden van de hond, of schudden, bij een heel harde beet zijn binnen twee dagen blauwe plekken te zien.

Niveau 5: meerdere beten, dieper dan de helft van de snijtanden van de hond, of schudden. Rijtwonden

Niveau 6:dood

 

Niveau 1 t/3: vraagt om observatie door een gecertificeerd gedragsdeskundige (SPPD/NVGH/Certipet) en begeleiding van eigenaars en training van de hond bij een gecertifieerde instructeur. Veiligheidsmaatregelen kunnen na observatie opgelegd worden.

Niveau 4 t/m 5: idem als 1 t/3, maar vraagt om onmiddellijk opgelegde veiligheidsvoorschriften. Vervolgens observatie en van daaruit een advies tot training en eventuele aanvullende maatregelen.

Niveau 6 : is sterk afhankelijk van de context. Observatie van het gedrag van de hond door een gecertificeerde gedragsdeskundige en begeleiding door een gecertificeerde trainer/instructeur moet uitmaken of hond in beslag wordt genomen, gedood of getraind met gebruik van opgelegde veiligheidsmaatregelen.

 

Verbetering situatie na in beslagname

De kwaliteit van de opslag en de kennis en kunde van opslaghouders is zeer belangrijk voor het welzijn van inbeslaggenomen honden. Omdat ik me realiseer dat niet iedereen álles kan, pleit ik voor het toevoegen van gecertificeerde gedragsdeskundigen/trainers aan elke opslaghouder: zij zijn verantwoordelijk voor welzijn/training en afleiding van de honden, zodat deze niet hoeven te ‘flippen’ tijdens hun gedwongen verblijf.

 

Deze artikelen vind je waarschijnlijk ook wel interessant:

 

 

Tekst: Sacha Gaus

Beheerder: Martin Gaus academie

Volg honden kennis centrum op Twitter
Denkspellen voor honden
Dit is de hon - John Bradshaw