bedrog_dogwhisperer

HondenKennisCentrum.nl

De informatieve website over honden

Gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten

© Copyright HondenKennisCentrum.nl.

Overname van teksten en afbeeldingen is niet toegestaan!

Het delen van links op sociale media of websites wordt erg op prijs gesteld.

Het bedrog van de Dog Whisperer (en soortgelijke hondentrainers)

Alle klanten en fans van Cesar Millan hebben twee dingen gemeen: ze houden van hun honden en ze weten weinig van hondenopvoeding. Een onopgevoede hond in een huishouden kan lastig of zelfs gevaarlijk zijn, afhankelijk van de hond. Het is heel normaal dat deze mensen hulp zoeken voor hun probleem zodat ze in harmonie met hun huisdier kunnen leven. Maar Cesar Millan zelf vormt een nog groter gevaar voor deze nietsvermoedende klanten en fans: "slecht en achterhaald trainingsadvies". Cesar Millan en zijn gebrekkige theorieën zijn een gevaar voor de honden en omstanders en mag niet door een bedrijf zoals National Geographic worden onderschreven, een bedrijf waarvan de reputatie is gebaseerd op integriteit en wetenschappelijke feiten.

 

Het is ook logisch dat deze cliënten, zonder opleiding of kennis van hondengedrag, een hondenopvoedings-programma die wordt uitgezonden door National Geographic vertrouwen. National Geographic is een al lang bestaande onderneming met een onbesproken reputatie, waar weinig mensen vraagtekens bij hebben. Maar blindelings vertrouwen is niet altijd goed, want zelfs National Geographic maakt soms fouten, in dit geval toen ze besloten om Cesar Millan, alias the Dog Whisperer, te accepteren.

 

Er zijn vele redenen waarom zijn show aantrekkelijk is voor wie niet op de hoogte is van diergedrag in de wetenschap. Hij is charismatisch, hij straalt vertrouwen, hij weet altijd raad in moeilijke situaties, en vooral, hij lijkt problemen snel op te lossen, en dat is precies wat de fans en hondeneigenaars graag willen, zij willen in de eerste plaats niet de tijd en moeite nemen om hun honden te trainen, zij willen een snelle oplossing. Voor een ondeskundige is het een wonderuurtje waarin Cesar Millan in zijn tv-show honden met de meest gruwelijke gedragsproblemen verandert in een lief, gehoorzaam huisdier, en dat binnen een uur. Fans zijn verbijsterd, hoe doet hij dat toch?

 

Maar elke deskundige kan u vertellen: “DIT IS BEDROG”. Cesar Millan predikt een theorie op basis van dominantie en onderwerping. Hij maakt zelfs zijn eigen taal om probleemhonden te beschrijven: Red-zone honden: agressieve honden. Kalm- zelfverzekerd: wat een goede eigenaar zou moeten zijn. Kalm-onderdanig: wat een goede hond zou moeten zijn. In zijn boek legt hij uit dat er twee soorten van agressie bij honden zijn: dominantie agressie, afkomstig van honden die ‘natuurlijke leiders’ zijn en die niet goed door hun eigenaren worden gedomineerd, waardoor in een poging hogerop te komen, omdat de leiderschap van de eigenaar ontbreekt, agressief worden. De andere agressie die hij beschrijft is angstagressie: waarbij angstige honden zich agressief gedragen om dingen waaraan zij een afkeer aan hebben te verdrijven. En voor beide problemen biedt hij één dezelfde oplossing!!!: “DOMINANTIE”.

 

Hij beweert dat de meeste probleemhonden hun eigenaren niet genoeg respecteren doordat er niet genoeg discipline is. Hij veroordeelt de mensen die hun honden vermenselijken en ze overspoelen met affectie, Millan vertelt hun dat ze het verkeerd doen. Dat deze mensen het verkeerd doen klopt, maar het probleem is wel dat volgens de huidige wetenschap over diergedrag Cesar Millan het zelf ook totaal verkeerd doet. Deze veronderstelling wordt ondersteund door de overgrote meerderheid van deskundigen op dit gebied, van wie velen graag willen toelichten waarom: De meerderheid van Cesar Millan’s theorieën komen voort uit onderzoek dat gedaan is naar wolven. Het probleem is dat voor het grootste deel in de laatste honderd jaar, tot 1975 (vanaf dit jaar werden wolven beschermd), het moeilijk was, zo niet bijna onmogelijk, een wilde wolvenroedel te vinden, omdat wolven bijna uitgeroeid waren. In een artikel gepubliceerd door het Canadian Journal of Zoology, schrijft wolvenbioloog dr. David Mech: "Het meeste onderzoek naar de sociale dynamiek van de wolvenroedels is uitgevoerd bij wolven in gevangenschap. Deze in gevangenschap levende roedels waren meestal samengesteld uit een collectie wolven van verschillende afkomst”. Deze mix van willekeurige individuen vormden een heel ander sociale dynamiek dan wolven in het wild; specifiek als het betrekking heeft op het ontstaan van dominantie gevechten.

 

Volwassen wolven in een hachelijke situatie zouden met elkaar vechten om controle te krijgen over voedsel en middelen, en vermoedelijk om de rangorde binnen de roedel. De sterkste, meest brutale dieren komen aan de top. Dit is het idee waar de alfawolf vanaf stamt, en waar de ‘dominantie’ trainers in het veld vandaag de dag nog op terugvallen wanneer hun gevraagd wordt naar de wetenschappelijke basis van hun methodes. Het probleem is dat wolven in het wild op deze manier geen roedel vormen. Mech schrijft: “In plaats van roedel wolven te zien als een groep dieren die geleid wordt door een alfawolf, een wolf die zich een weg naar de top heeft gevochten, of een alfapaar van agressieve wolven, is de wetenschap er achter gekomen dat wolvenroedels bestaan uit familiegroepen, die op dezelfde wijze als menselijke families zijn gevormd”. Volgens David Mech, de stichter van het International Wolf Centre, die al meer dan 50 jaar wolven bestudeert en vele boeken heeft geschreven, wordt er binnen deze wolvenfamilies niet gestreden om de dominantie. De ouderdieren zijn de leiders van groep, uiteraard volgen de pups de ouders en leren van hun (zie het artikel: Dominantie). Met andere woorden: er zijn zelden of nooit dominantiegevechten tussen wilde wolven binnen dezelfde roedel. Om de theorie van hondentraining te baseren op dit verkeerde denkbeeld van wolvengedrag is slechte wetenschap, hierdoor worden verkeerde en ineffectieve resultaten behaald.

 

Het volgende probleem van de dominantietheorie bij een wolvenroedel wordt door Wendy van Kerkhove geschetst in haar studie over het sociale gedrag van de hond: “Er wordt van uitgegaan dat wat voor wolven geldt, ook geldt voor honden; dus zal er in een gezin met honden vrede en rust heersen als er een stabiele sociale hiërarchie is”. Honderden jaren evolutie kan ons vertellen dat honden geen wolven zijn, noch dat ze hun gedrag op hun wilde voorouders op een vergelijkbare wijze nabootsen. Dit komt omdat de hond een gedomesticeerd dier is, gecreëerd ten behoeve van mensen, die door mensen zo gevormd zijn dat zij zich niet meer gedragen als wolven, maar die voldoen aan onze wensen (Zie het artikel: Domesticatie). Als wij een hulp willen hebben voor het hoeden van schapen, is er een ras voor. Als wij een hond willen die tijdens de jacht een prooi apporteert, is daar een ras voor. Willen wij een hond die ondergronds op ratten jaagt, dan is daar ook een ras voor. We hebben zelfs rassen gecreëerd om cosmetische reden, we kennen allemaal de dure rashonden. Honderden jaren van onnatuurlijke selectie en selectieve fokkerij hebben geresulteerd in een diersoort dat zich heel anders gedraagt dan zijn natuurlijke voorouders. Zoals Alexandra Semyonova verklaart in haar studie over de sociale organisatie van honden: “Het is redelijk om vast te stellen dat het gedrag van wolven en honden net zoveel verschilt als het gedrag van chimpansees met mensen verschilt”. Dus als een hond geen wolf is, waarom dringt Cesar Millan zijn klanten en fans er dan op aan honden wel als wolven te behandelen? Er zijn betere en effectievere methodes voorhanden, de keuze van deze verkeerde methodologie is ronduit onbeschaamde onverantwoordelijkheid. Het is de taak en plicht van toonaangevende beroemdheden, op welk wetenschappelijk gebied dan ook, de meest recente en best ondersteunde wetenschap te stimuleren.

Het gebruik van de termen ‘dominantie’ en ‘onderwerping’ hebben een verkeerde invloed op het grote publiek en hun zienswijze hoe ze zich moeten gedragen naar honden. Cesar Millan handhaaft deze misvatting, niet alleen door ze te gebruiken om het gedrag van honden te verklaren, maar oefent deze verkeerde visie ook uit in zijn trainingsleer. Deze resulteren in veel verwarring bij honden, potentieel gevaar voor de eigenaren, en zorgt voor gigantische kopzorgen bij gedragsbiologen.

 

Het cognitieve vermogen van honden bestaat uit input en output: “Als ik dit doe, zal er dat gebeuren”. Honden leren via klassieke en operante conditionering, ze leren door associatie. Hierbij lijken ze erg op menselijke baby’s. Waarin ze verschillen is het vermogen om te beredeneren. Een hond heeft geen complexe motivaties voor zijn daden. Het kent alleen ‘veilig’ gedrag, dingen die hen niet bestraffen. En ‘onveilig’ gedrag, dingen die ze associëren met straf. Een hond kan niet beredeneren waarom twee dingen verband met elkaar houden, hij weet alleen dat het zo is. Honden leren het best door middel van operante conditionering, het koppelen van gewenst gedrag waarop vervolgens een beloning volgt. Met deze methode is het mogelijk om een hond vrijwel alles te leren door beloning en door het te blijven herhalen. Hierbij gaat het om motivatie. Jij zou toch ook niet voor een baas gaan werken als je geen salaris zou krijgen? En zou jij niet harder gaan werken als je dan een extra bonus zou kunnen krijgen? Waarom zou van honden dan verwacht moeten worden dat zij alles voor niets doen? Toch gebruikt Cesar Millan deze methodes niet als hij honden probeert te rehabiliteren. Hij gebruikt aversieve methodes, zoals fysieke correcties wanneer een hond niet doet wat er van hem verlangt wordt (ongeacht of de hond wel of niet begrijpt wat er gevraagd wordt) of gebruikt technieken als flooding of overheersing om de hond onder controle te houden. Dit is geen gedragsverandering, DIT IS GEDRAGSONDERDRUKKING! De hond zal het ongewenste gedrag blijven proberen als de eigenaar niet in de buurt is. Het enigste verschil is dat de hond nu heeft geleerd dat zijn gedrag in het bijzijn van de eigenaar ‘onveilig’ is. Wanneer je een aflevering van the Dog Whisperer kritisch bekijkt zie je waarschijnlijk voorbeelden genoeg van denkbeeldig herstel. Honden worden gewurgd met riemen wanneer ze ongewenst reageren; hierbij wordt de hond onder dwang met situaties of objecten geconfronteerd waar de hond buitensporig bang voor is (deze techniek wordt flooding genoemd); het gaat om een training waarbij de hond zo uitgeput wordt dat deze gewoon niet meer de energie heeft om te reageren; Cesar doet een alfarol, een handeling waarbij de hond op zijn rug wordt gedraaid totdat de hond na uitputting stopt met worstelen. Zijn redenering bij deze buitengewone handeling is dat wolven in het wild dit doen om hun overwicht te doen gelden. Wat hij er niet bij zegt is dat wilde wolven vrijwillig deze onderdanige houding tonen, dat deze niet met geweld door de dominante wolf op de rug worden gepind. Hij vertelt er ook niet bij dat een wolf dit alleen doet als hij van plan is de andere wolf te doden (bij een wolf van een concurrerende roedel, dus niet bij een roedelgenoot). Dus voor een hond is de alfarol een ernstige bedreiging met de intentie om schade aan de ander toe te brengen. Niet echt de juiste manier om vertrouwen op te bouwen met een hond.

 

Dit is geen training, dit is gedwongen onderwerping; en vanuit de hond gezien is het een traumatische intimidatie dat leidt tot psychische beschadiging die meer gedragsproblemen creëert. En bovenal, deze methodes werken niet. Geen van deze technieken zal tot gevolg hebben dat de hond besluit te stoppen met het gedrag en leert hoe hij zich wel moet gedragen. Om het gedrag van een hond aan te passen, moet een nieuw, meer aanvaardbaar gedrag worden aangeleerd. Dit doet men niet door een hond ruw te behandelen en te dwingen tot onaangename dingen. Het gaat om doeltreffende oefeningen, geleidelijk en stap voor stap. Honden moeten gemotiveerd worden om hun huidige gedrag te veranderen. Bij elke hond is dit anders, maar de algemene drijfveren zijn voedsel en speeltjes. Wanneer er geen motivatie is, is er geen enkele praktische reden voor de hond om het gewenste gedrag uit te voeren, dan zal de training minder effectief zijn en het resultaat geheel onbeduidend. Aversieve methoden kunnen soms voor korte tijd werken, omdat deze het gedrag alleen onderdrukken maar niet veranderen, het zal niet lang duren of de hond vervalt weer in zijn oude gewoontes (in zijn shows lijken de gedragsproblemen opgelost, daarna vervallen de honden bijna altijd weer in hun oude gedrag). Cesar Millan gaat er ook aan voorbij dat agressie bij honden voortkomt uit angst. Er bestaat niet zoiets als een dominant agressieve hond. Honden die zich agressief gedragen uiten zo zichtbaar hun gebrek aan vertrouwen. Als honden niet goed zijn gesocialiseerd naar zaken die hen bang kunnen maken, zullen ze agressief reageren wanneer ze met deze zaken geconfronteerd worden als deze hun angstdrempel overtreft (lees ook het artikel (Angst, stress… agressie). Honden reageren slecht op andere honden als gevolg van een trauma in het verleden, of omdat ze de lichaamstaal van de andere hond verkeerd interpreteren, of eenvoudig als gevolg van de angst voor het onbekende, omdat sommige eigenaren de hond in zijn vroege leven niet voldoende gesocialiseerd hebben met andere honden. Honden die niet goed gesocialiseerd zijn zien andere honden als iets onbekends en dus als een potentieel gevaar. Om dezelfde redenen reageren honden agressief naar mensen, waarbij de hond vooral onze lichaamstaal verkeerd interpreteert. Honden leren en associëren blindelings, het is voor de onwetende eigenaar erg makkelijk om de hond te straffen voor zijn slechte gedrag en voor de hond om die straf te associëren voor iets anders dan de eigenaar eigenlijk had bedoeld. Zo kan het dichtslaan van een deur voor de neus van de hond als de hond ongevraagd naar buiten wil lopen, niet het gewenste resultaat opleveren. De hond kan zijn angst gaan generaliseren voor alle deuren, en durft daarom door geen enkele deuropening meer te lopen. Het gedrag dat de hond niet ongevraagd naar buiten mag lopen is niet gecorrigeerd, maar de hond is nu wel doodsbang voor deuren. Het is ongelooflijk makkelijk een fout te maken, zelfs door de ervaren trainers, omdat de timing van de actie (positief of negatief) ongelooflijk lastig is. Maar in het algemeen is het probleem het grootst bij de werkwijze waar gebruik wordt gemaakt van angst en aversie methodes om het gedrag te corrigeren. Dit betekent dat honden alleen maar dingen doen omdat ze daartoe gedwongen worden, of omdat ze bang zijn om iets niet te doen. En aangezien we er allemaal van uitgaan dat mensen op zoek zijn naar professioneel advies omdat zij van hun honden houden en liever het foute gedrag wijzigen in goed gedrag, mogen we aannemen dat deze mensen niet wensen dat aan hun geliefde huisdier schade of stress wordt toegebracht. Helaas is dit juist wat er wel gebeurt als de adviezen van Cesar Millan opgevolgd worden. Aversieve en brute methodes zijn Cesar’s specialiteit, maar in zijn shows wordt daar een andere verklaring aan gegeven, dat is de magie van zijn eigen taal die hij heeft gecreëerd, het is geen mishandeling, het is ‘domineren’. Op deze manier klinkt het veel aangenamer, maar alleen voor ons, absoluut niet voor de hond.

 

Door misbruik te maken van het gebrek aan kennis over hondengedrag bij zijn cliënten, kan hij zijn cliënten laten geloven in zijn trucs die problemen op zouden lossen. En omdat mensen hem zien als autoriteit - hij moet wel weten waar hij over praat, want hij is op National Geographic Channel - maakt dat hondeneigenaren achter hem willen staan en prijzen het aftuigen van honden die honden dwingen zich te gedragen zoals de eigenaren het wensen. Deze naïeve mensen bedanken Cesar Millan voor zijn onschatbare hulp wanneer hij ervoor zorgt dat hun geliefde knuffel baby’s zich overgeeft, maar medici en wetenschappers noemen dit overgeven ‘aangeleerde hulpeloosheid’. Aangeleerde hulpeloosheid is wat er gebeurt als een wezen heeft besloten te stoppen met wat hij deed als er aan de situatie niets meer gedaan kan worden. Het is een hartverscheurende toestand bij mishandeling en afstraffing. Juridisch gezien is aangeleerde hulpeloosheid een term die wordt toegepast om een (psychische) aandoening te bewoorden, een aandoening die gezien wordt bij slachtoffers die lang geleden hebben onder huiselijk geweld, aan deze term is dus geen enkele positieve associatie toe te schrijven. Willen mensen echt een hondentrainer die dezelfde methodes als een gewelddadige echtgenoot gebruikt om zijn vrouw te domineren? Het ziet er niet zo uit, dat is het misleidende van Cesar Millan’s gezag. Toch gebruikt hij methodes die dieren en mensen pijn doen en beangstigen, dit gebeurt recht onder de ogen van zijn fans, echter zien deze mensen hem als een mirakel.

 

Dat is hij niet, wat hij wel is is een bedrieger. Wanneer mensen niet verblind werden door het psychologische effect door de steun van de vertrouwde, wetenschappelijke autoriteit National Geographic, het psychologische effect van de media, dan zouden de mensen zijn schadelijke handelingen wel zien en geen belangstelling voor hem hebben. Maar omdat National Geographic hem, en Cesar Millan zichzelf, neerzetten als een bekwame professional, wordt hij door de gemiddelde kijker, die weinig kennis van honden heeft, gezien als een autoriteit, en wordt hem dus geen vragen gesteld wanneer hij een hond op de rug dwingt, ondanks dat de hond kronkelt en beeft van angst, en ondanks dat deze traumatische actie op lange termijn geen enkel positief effect heeft.

 

Als de methodes van Cesar Millan onverantwoord zijn, dan zal het publiek zich afvragen waarom National Geographic Channel zijn shows blijft ondersteunen. De reden is bedroevend genoeg dezelfde reden waarom alle andere vreselijke shows worden uitgezonden: publiciteit en geld, commercie dus. Cesar Millan verdient geweldig veel geld aan zijn klanten, zijn boeken en zijn shows; en National Geographic deelt mee in de winst. Bovendien trekt het kijkers. Toch is dit ongeveer alles wat ze krijgen. Waarom National Geographic kiest om hun onberispelijke reputatie op het spel te zetten voor een deze wetenschappelijke troep is een mysterie. Andrew Luescher, veterinair gedragstherapeut, aan wie National Geographic vroeg de show te beoordelen voordat het de lucht in ging, reageerde als volgt: “In de show worden kijkers herhaaldelijk gewaarschuwd deze technieken niet thuis te proberen, dit roept de vraag op wat dan het doel van deze show is. We moeten realistisch zijn: mensen gaan deze technieken toch proberen, ten koste van hun huisdieren”. Vervolgens keurt Luescher deze trainingsmethodes af en eindigt zijn pleidooi dat volgens hem deze show niet uitgezonden mag worden: “Mijn collega’s en ik en talloze andere prominenten in de hondenwereld hebben er tientallen jaren aan gewerkt om dergelijke, wrede, niet effectieve (in termen van echt herstel) en ongepaste methodes te elimineren”.

 

Inderdaad veroorzaken de methodes van Cesar Millan onder de gerenommeerde hondentrainers voor heel wat ophef, Luescher staat daarin niet alleen. Onder trainers wordt geprotesteerd, deze hondentrainers wensen niet vertegenwoordigd te worden door Cesar Millan, of door zijn primitieve, zinloze trainingstechnieken. Ook willen deze hondentrainers niets te maken hebben met Cesar’s persoonlijke filosofie, een gebied waarin foute informatie een aanzienlijke schade aan kan richten in handen van hondeneigenaren met de beste bedoelingen, die niet weten hoe zij goede raad en slecht advies moeten onderscheiden. Vele hondenprofessionals pleiten om de uitzendingen van Cesar Millan te stoppen, zoals: Ian Dunbar, Karen Pryor, Pat Miller, Dr Nicholas Dodman, en Dr Suzanne Hetts, al deze mensen zijn lang gerespecteerde personen op het gebied van hondengedrag en dierenopvoeding. Allen hebben National Geographic geschreven om hun zorgen te uiten. Zelfs organisaties geven tegenspraak. In een brief aan de makers van vlooienbestrijdingsmiddelen, die Cesar Millan ondersteunden, schreef de American Veterinary Society of Animal Behavior: ”The American College of Veterinary Behaviorists (ACVB), the American Veterinary Society of Animal Behavior (AVSAB) en the Society of Veterinary Behavior Technicians (SVBT) hebben zich unaniem uitgesproken tegen de straf-gebaseerde methodes die de heer Millan gebruikt in zijn tv-show The Dog Whisperer.” Met zulke krachtige brieven en geluiden lijkt het bijna onmogelijk dat National Geographic zonder plichtpleging deze informatie kan negeren. En toch blijven ze Cesar Millan ondersteunen en staan achter zijn show. Dit is een probleem van toenemende zorg voor degenen die dagelijks bezig zijn als hondenprofessional, om de methodes die Cesar Millan zijn klanten leert ongedaan te maken. Ook de organisatie ‘American Humane’ hekelt de Dog Whisperer: "Als voorloper in de ontwikkeling naar vriendelijke hondenopleiding, vinden wij de wrede behandeling van de dieren in de shows en onmenselijke trainingsmethoden potentieel schadelijk voor de dieren en voor de hondeneigenaren die meewerken aan zijn show", dit schreef Bill Torgerson, de vice-president van Animal Protection Services voor American Humane. Het is ook een slechte dienst aan alle kijkers van de show die de onjuiste boodschap omarmen over wat effectieve training is en een correcte omgang met dieren is”. Dit fragment is typerend voor de brieven die National Geographic over dit onderwerp heeft ontvangen. In feite is het moeilijk, zo niet onmogelijk om professioneel advies van Cesar Millan te vinden waarvoor niet gewaarschuwd hoeft te worden om dit niet na te doen. Wanneer Cesar’s adviezen worden opgevolgd resulteert dat in gevaarlijke situaties voor zowel de huisdieren als de huisdiereigenaren wat kan leiden tot letsel. Over de hele linie zijn ze vrij unaniem: Cesar’s way is not the way (Cesar's manier is niet de manier). Er zijn erg weinig, zo geen enkele, professioneel opgeleide hondentrainers die menen zijn manier te moeten ondersteunen of er gebruik van te maken. Maar dit is niet het geval bij het grote publiek die geen jarenlange opleidingen en studies hebben gedaan waardoor zij door gebrek aan kennis zich makkelijk laten misleiden. National Geographic hoort de juiste keuze maken. Zij moeten de verantwoordelijke keuze maken voor het niet verder handhaven van de bestraffende methodes die meer kwaad dan goed doen. Uiteraard is National Geographic Channel duidelijk op de hoogte gebracht over het verschil wat aanvaardbaar is en wat wordt getoond in de shows. Toch hebben ze de adviezen waarnaar ze zelf hebben gevraagd, komende uit verschillende betrouwbare bronnen, bewust genegeerd, aangezien zij de show toch hebben uitgezonden en deze nog steeds op televisie te zien is. National Geographic is de wereld een verklaring verschuldigd waarom ze de correcte wetenschap negeren in het voordeel van sensatiezucht, geld en publiciteit. Maar op het antwoord van deze vraag moet de complete professionele hondenwereld wachten; tot die tijd zijn het de nietsvermoedende kijkers en vooral hun huisdieren die er onder zullen lijden.

 

 

Tekst: Martin Reuvekamp

Beheerder: Honden Kennis Centrum

 

Artikelen met aanvullende informatie:

Volg honden kennis centrum op Twitter
Hondenboeken aanbevolen door het Honden Kennis Centrum