agressieve_hond

HondenKennisCentrum.nl

De informatieve website over honden

Gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten

© Copyright HondenKennisCentrum.nl.

Overname van teksten en afbeeldingen is niet toegestaan!

Het delen van links op sociale media of websites wordt erg op prijs gesteld.

De agressieve hond! Bestaat dat wel?

‘Men moet stoppen met denken dat honden veilig of gevaarlijk zijn’, dit zegt dr Rachel Casey na haar studie in 2013 waar zij de risicofactoren van agressie bij honden heeft onderzocht.

In een groot opgezet onderzoek aan de universiteit van Bristol, waar bijna 3900 vragenlijsten door hondeneigenaren zijn ingevuld, werd agressie van honden naar familieleden, naar onbekenden mensen in huis en onbekende mensen buitenshuis onderzocht. Hierbij werd bijten niet alleen als agressie aangemerkt, maar ook blaffen, grommen en ontwijken.

Agressie blijkt geen persoonlijkheidskenmerk te zijn, maar blijkt een aangeleerde reactie te zijn op een bepaalde situatie, een reactie op prikkels die de hond uit de omgeving krijgt. Een hond gromt in bepaalde situaties wel, maar doet dat in andere situaties niet.

Het meest opvallende aan dit onderzoek was dat de 3 verschillende contexten waar agressie plaatsvonden niet gerelateerd bleken te zijn. Zo waren veel honden die agressief waren naar familieleden niet agressief naar vreemden, of honden waren binnenhuis niet agressief maar buitenshuis wel, of juist andersom. Men kan dus niet zeggen dat een hond van nature agressief of gevaarlijk is, maar in bepaalde situaties agressief gedrag vertoont.

 

Volgens de onderzoekleidster Dr. Rachel Casey moeten mensen zich er van bewust zijn dat elke hond mogelijk agressie kan tonen als hij angstig of gestrest is of als hij zich bedreigd voelt, ook wanneer de hond nog nooit eerder agressief gedrag heeft laten zien. Men moet er rekening mee houden dat als een hond in de ene situatie agressief gedrag vertoont, dat in een andere situatie niet hoeft te doen.

 

Honden die voor de leeftijd van 12 weken een puppycursus volgen, blijken volgens dit onderzoek op latere leeftijd significant minder kans te hebben om tegenover vreemden agressie te gaan vertonen, zowel binnen- als buitenshuis. Dit komt omdat de pups in hun gevoelige socialisatieperiode op deze puppycursussen al kennis hebben gemaakt met veel verschillende mensen.

Maar uit dit onderzoek bleek wel dat er een verband is tussen de trainingsmethode en agressie. Pups of volwassen honden die opgevoed/getraind waren met positieve straffen (meestal d.m.v. pijnprikkels) blijken veel eerder agressief gedrag te vertonen dan honden die met een positieve trainingsmethode zijn opgevoed, dat wil zeggen honden die beloningsgericht getraind zijn.

Volgens Dr. Rachel Casey heeft de keuze van de opvoed- en trainingsmethode ontzettend veel invloed of de hond geneigd is agressie te gaan vertonen.

En daar heeft zij een belangrijk punt, want ook andere wetenschappelijke onderzoeken bevestigen dit. Agressie wordt niet alleen beïnvloed door genen, maar ook socialisatie en trainingen zijn hierop sterk van invloed.

 

Uit verschillende wetenschappelijke onderzoeken is gebleken dat op straf gebaseerde training sterk verband houdt met gedragsproblemen, vooral agressieproblemen, dit blijkt bijvoorbeeld uit de onderzoeken van Hiby in 2004 , Herron in 2009, en van Rooney en Cowan in 2011. Van den Berg benadrukt in zijn onderzoek van 2016 dat niet alleen de genen bepalend zijn voor (agressief) gedrag, maar vooral de socialisatie en manier van trainen. In datzelfde jaar beschrijft Wilsson in ‘Nature and nurture?’ de invloed van genen en hondentraining op gedrag.

Blackwell stelde in 2008 in een onderzoek vast dat de honden van eigenaren die uitsluitend positief trainden minder snel gedragsproblemen, zoals agressie en angst, ontwikkelden, terwijl de honden die op straf gebaseerde trainingen hadden gekregen juist vaker agressief en angstig waren. Ook honden die een combinatie van beloningsgerichte en op straf gebaseerde training krijgen, tonen veel vaker agressie dan honden die uitsluitend beloningsgericht getraind worden. Volgens Blackwell draagt positieve hondentraining bij aan het verminderen van ongewenst gedrag, zoals agressie.

Onderzoeker Arhant kwam in 2010 tot dezelfde conclusie, daarbij vermeldde hij ook dat honden die op een beloningsgerichte manier opgevoed waren veel gehoorzamer waren.

 

De onderzoekers van de universiteit van Bristol testen ook het onderscheid tussen rasgroepen in vergelijking met kruisingen. Agressief gedrag naar vreemden die het huis binnen kwamen, kwam minder voor bij Labradors, Golden Retrievers, Cocker Spaniels, Springer Spaniels, Boxers en andere soorten retrievers, setters en diverse soorten Terriërs. Geen enkel ras had een verhoogde risico op agressie naar vreemden binnenshuis in vergelijking met kruisingen.

Agressie buitenshuis naar vreemden kwam wel vaker voor bij Duitse en Belgische herders in vergelijking met kruisingen.

Het soort ras had geen enkel effect op het risico op agressie naar gezinsleden.

Volgens wetenschappers heeft het verschil tussen de verschillende hondenrasgroepen erg weinig invloed op het risico op agressie, andere factoren hebben veel meer invloed op het risico op agressie dan het soort ras. Zoals eerder vermeld de manier van trainen/opvoeden. Trainingsmethodes die gebaseerd zijn op dwang en straf zorgen voor een hogere risico op agressie dan beloningsgerichte trainingsmethodes.

 

Er zijn wereldwijd vele wetenschappelijk onderzoeken gedaan naar de oorzaken van agressie bij honden, teveel om ze allemaal te behandelen.

Over het algemeen komt bij alle onderzoeken naar voren dat honden eerder agressie gaan vertonen doordat ze in hun gevoelige periode als pup niet goed gesocialiseerd zijn en dat de manier van trainen een hele grote invloed heeft. Erfelijke factoren spelen een mindere grote rol op agressief gedrag dan socialisatie en trainingsmethoden.

Er zijn hondenrassen die eerder agressie vertonen dan andere hondenrassen, maar het verschil is zo klein, dat het geen naam mag hebben. Wel is er een onderscheid tussen de schade die verschillende rassen kunnen veroorzaken. Logischerwijs brengen grotere honden meer schade toe dan kleine honden, om de doodeenvoudige reden dat zij sterker zijn. Ook de bijtstijl van enkele hondenrassen is van invloed op de schade die zij kunnen aanrichten. De meeste honden zullen snel bijten of happen en zich na de beet direct weer terug trekken, maar er zijn ook hondenrassen die vasthouden, schudden en scheuren, vergelijkbaar met prooiagressie, waarbij het doel is de prooi te doden. Deze vorm van bijten zorgt voor aanzienlijke meer schade.

 

Het aantal bijtincidenten kan men niet verminderen door bepaalde typen honden te verbieden of bij voorbaat al beperkingen op te leggen, zoals aanlijn- en muilkorfgebod. Een aanlijn- of muilkorfgebod heeft pas zin als blijkt dat de eigenaar de hond niet voldoende onder controle heeft. Pas bij meerdere of zeer ernstige bijtincidenten zou men de hond in beslag mogen nemen. De eigenaren zullen met hun op cursus moeten bij een gecertificeerde hondengedragsdeskundige (is eigenlijk altijd aan te bevelen), wanneer dan blijkt dat de eigenaar niet met de hond overweg kan, dan zou de hond herplaatst moeten worden. Pas in het uiterste geval, wanneer de hond niet trainbaar blijkt te zijn, kan men euthanasie overwegen.

 

Agressie bij honden kan men dus verminderen door honden goed te socialiseren, dit begint al bij de fokker. Aangezien de socialisatie van pups bij broodfokkers en malafide puppyhandelaren nogal te wensen over laat, zou de overheid hardere maatregelen moeten nemen tegen deze branche.

De manier van opvoeden/trainen heeft erg veel invloed op het gedrag van de hond. Helaas zijn er nog veel (ongeschoolde) hondentrainers die nog verouderde trainingsmethodes gebruiken, gebaseerd op de achterhaalde dominantietheorie, waar vaak nog gewerkt wordt met dwang en pijn. Deze trainingsmethodes zorgen voor veel angst en stress bij honden, met het gevolg dat honden zich gaan verweren met (angst)agressie. Honden die uitsluitend op een positieve manier getraind zijn, tonen aanzienlijk minder vaak agressief gedrag blijkt uit diverse onderzoeken.

Om agressie bij honden te verminderen is het aan te bevelen dat hondeneigenaren gemotiveerd worden om met hun pups op puppycursussen te gaan. Bij een hondenschool komen honden vanzelfsprekend in aanraking met veel vreemde mensen en honden.

Erg belangrijk is dat de hondentrainers deskundig zijn, want zoals hiervoor al beschreven is, zorgen verkeerde, achterhaalde trainingsmethodes juist voor meer agressie. Wil men hondenbeten voorkomen door hondeneigenaren verplicht naar hondencursussen te sturen, dan zou de overheid kwaliteitseisen moeten stellen aan hondenprofessionals, anders heeft hondentraining totaal geen nut en kan zelfs averechts werken. Op dit moment is er een wildgroei aan ongecertificeerde hondentrainers en -gedragstherapeuten die vaak niet deskundig genoeg blijken te zijn om honden en hun eigenaren op de juiste manier te helpen.

Natuurlijk zijn er ook onverantwoordelijke hondeneigenaren, die eigenlijk geen hond zouden mogen bezitten, maar een bijtincident is niet altijd de eigenaar aan te rekenen, ook de omstandigheden kunnen een rol spelen, of de persoon die gebeten is kan hier zelf ook schuld aan zijn.

Ook wanneer hondeneigenaren met de beste bedoelingen de adviezen opvolgen van mensen die zich ten onrechte hondengedragsdeskundige noemen, kan men het deze eigenaren niet kwalijk nemen wanneer hun honden de fout in gaan.

 

 

Tekst: Martin Reuvekamp

Beheerder: Honden Kennis Centrum

 

Dit vindt u waarschijnlijk ook interessant:

 

Volg honden kennis centrum op Twitter
Hondenboeken aanbevolen door het Honden Kennis Centrum